Een brandblusser kopen lijkt eenvoudig, tot u poeder, schuim en CO2 naast elkaar ziet staan. Dit artikel helpt u kiezen: welke blusser past bij wat er bij u kan branden, hoeveel u er nodig heeft, wat de wet over onderhoud zegt en waar u bij aankoop op let.
Kort gezegd: voor de meeste bedrijfsruimtes is een ABC-poederblusser of een schuimblusser de basis, eventueel aangevuld met een CO2-blusser bij gevoelige elektrische apparatuur. Kies op basis van wat er kan branden (de brandklasse), wie de blusser gebruikt en welke schade u bij het blussen wilt voorkomen. Het aantal blussers en de plaatsing volgen uit uw gebouw en risico's en niet uit een vast getal.
De brandklasse bepaalt welke brandblusser u nodig heeft
Elke brandblusser is geschikt voor één of meer brandklassen. Dat is de eerste en belangrijkste keuze, want een blusser die niet bij de brand past, helpt weinig of verergert het probleem. Controleer altijd op het etiket van het toestel voor welke klassen het is geclassificeerd, want dat verschilt per product.
- Klasse A: vaste stoffen die onder gloedvorming verbranden, zoals hout, papier, textiel en niet smeltende kunststoffen.
- Klasse B: vloeistoffen en smeltende vaste stoffen, zoals oplosmiddelen, benzine, olie, was en vet.
- Klasse C: branden van gassen.
- Klasse F: frituurvet en kookolie. Hiervoor heeft u een blusser nodig die er specifiek voor is geclassificeerd, zoals een vetblusser.
Voor brandende lithium-ionaccu's, zoals in laptops en e-bikes, bestaat een aparte aanduiding. Daar leest u hieronder meer over.
Kijk eerst rond in uw pand. Staat er een keuken met frituurapparatuur, een werkplaats met oliën en oplosmiddelen of vooral kantoorinventaris met papier en elektronica? Die inventarisatie bepaalt de rest van de keuze.
Een ABC-poederblusser is veelzijdig maar laat sporen na
Een poederblusser is geschikt voor de brandklassen A, B en C en is daardoor vrijwel overal toepasbaar met een hoog blusvermogen. Voor een garage, een magazijn of een ruimte met gemengde risico's is hij een logische keuze.
Het nadeel zit in de nasleep. Blusmiddel in poedervorm veroorzaakt een wolk die het zicht beperkt en laat een residu achter dat lastig is op te ruimen en gevoelige apparatuur kan beschadigen. Voor een serverruimte of een keuken is poeder daarom zelden de eerste keuze.
Bij BHVtotaal vindt u de ABC-poederblusser in 1, 2 en 6 kilo.
Een schuimblusser blust met weinig nevenschade
Schuimblussers zijn gevuld met schuim dat weinig schade aan materialen en goederen veroorzaakt. Veel schuimblussers zijn geschikt voor de brandklassen A en B en sommige ook voor F. De classificatie verschilt dus per toestel. Het assortiment loopt van een compacte uitvoering tot een grote blusser voor de werkplek.
Twee voorbeelden uit ons assortiment: de schuimblusser 2 liter PFAS-vrij is geclassificeerd voor de klassen A, B en F en daarmee ook geschikt voor frituurvet en kookolie. De schuimblusser 6 liter PFAS-vrij dekt de klassen A en B met een worplengte van 5 meter en past bij een grotere ruimte. Beide bevatten fluorvrij schuim, zodat u niet met PFAS werkt.
Sommige schuimblussers mogen ook worden gebruikt bij elektrische installaties tot 1.000 volt, mits u minimaal 1 meter afstand houdt. De schuimblusser 2 liter is daar een voorbeeld van. Controleer dit altijd op het etiket van uw eigen blusser. Het schuim kan gevoelige elektronica wel vervuilen of beschadigen. Voor servers en computers is een CO2-blusser daarom vaak geschikter, omdat die geen resten achterlaat.
Bekijk alle schuimblussers.
Lithium-ionaccu's vragen om een specifieke aanpak
Lithium-ionaccu's zitten in onder meer laptops, smartphones, drones en e-bikes. Bij beschadiging of oververhitting kunnen ze in brand raken. Zo'n accubrand kan moeilijk te beheersen zijn en opnieuw ontbranden nadat de vlammen zijn gedoofd.
Niet iedere brandblusser is geschikt voor dit risico. Een Rijkstypekeur zegt daar volgens Kiwa niets over. Geschiktheid blijkt uit een geslaagde test volgens de Nederlandse Technische Afspraak NTA 8133. Die geldt voor blustoestellen tot 9 liter en accu's tot 600 Wh en eist dat er na de laatste bluspoging 20 minuten lang geen herontsteking optreedt. Controleer daarom of de blusser aantoonbaar is getest en let op de toegestane accucapaciteit en de gebruiksinstructies van de fabrikant.
De lithium-vetblusser 6 liter is een PFAS-vrije schuimblusser voor de klassen A, F en Li. Hij is bedoeld voor vaste stoffen, frituurvet en kookolie en voor accu's van bijvoorbeeld een laptop, smartphone, drone of e-bike.
Bij rookontwikkeling of een accubrand staat de veiligheid voorop. Neem afstand, evacueer indien nodig en bel 112. Een geschikte blusser is geen garantie dat een lithium-ionaccu veilig en blijvend is geblust.
Een CO2-blusser laat geen residu achter
Een CO2-blusser laat na gebruik geen vast of vloeibaar blusmiddelresidu achter. Daardoor kan hij geschikt zijn voor bepaalde branden bij elektrische apparatuur, zoals in technische ruimtes en bij schakelkasten. Hij is verder vooral geschikt voor brandbare vloeistoffen (klasse B).
Controleer altijd of de blusser voor uw toepassing is goedgekeurd en houd de voorgeschreven gebruiksafstand aan. CO2 verdringt zuurstof en kan daardoor gevaarlijk zijn in kleine of slecht geventileerde ruimtes. Verlaat de ruimte na het blussen en ventileer goed. Kies bij brandende lithium-ionaccu's niet alleen omdat CO2 geen residu achterlaat, want daar blijft herontsteking een risico. U vindt onze CO2-blussers in 2 en 5 kilo.
"Een brandblusser kiest u niet op prijs of inhoud, maar op wat er bij u kan branden en wie hem moet gebruiken."
Het team van BHVtotaal
Kies de blusser op basis van de plek waar hij komt te hangen
In de praktijk komt de keuze neer op drie vragen. Wat kan er op deze plek branden? Wie moet de blusser kunnen hanteren, mogelijk zonder training? En welke schade wilt u bij het blussen liever vermijden?
- Kantoor of winkel: een schuimblusser, eventueel aangevuld met een CO2-blusser bij de serverkast.
- Keuken of kantine met frituurapparatuur: een blusser met klasse F voor frituurvet en kookolie. Voor lithium-ionaccu's controleert u apart of de blusser daarvoor is getest.
- Ruimte met opgeladen e-bikes of accu's: een blusser die aantoonbaar is getest voor lithium-ionaccubranden, met de gebruiksbeperkingen in het achterhoofd.
- Werkplaats of magazijn: een ABC-poederblusser of een grotere schuimblusser, afgestemd op de aanwezige stoffen.
- Technische ruimte of serverruimte: een CO2-blusser die voor elektrische apparatuur is goedgekeurd.
Werkt u in de horeca, op kantoor of in de bouw en industrie? Lees dan ook onze artikelen over de EHBO-koffer voor horeca, kantoor en MKB en bouw en industrie, zodat ook uw eerste hulp op orde is.
Een lichte blusser die iedereen kan tillen, werkt in een noodsituatie beter dan een zware blusser die niemand durft te pakken. Kies daarom ook de inhoud op het gewicht waar uw mensen mee overweg kunnen.
Het aantal brandblussers volgt uit uw gebouw en risico's
Er bestaat geen vaste regel als 'één blusser per zoveel vierkante meter' die voor elk bedrijf geldt. Vanuit de Arbowet (artikel 3, lid 1 onder e) moet u als werkgever doeltreffende maatregelen treffen voor brandbestrijding. Welke voorzieningen daarvoor nodig zijn, volgt uit de bouwregels, de gebruiksfunctie van uw pand, uw risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en eventuele eisen uit de vergunning of van de brandweer.
Laat u bij twijfel adviseren door uw BHV-organisatie of een brandveiligheidsadviseur. Hang blussers op zichtbare en bereikbare plekken, bij vluchtroutes en bij de plekken waar het risico het grootst is. Houd ze vrij van obstakels.
Controleer bij aankoop de keuring en reken op onderhoud
Een draagbaar blustoestel tot 20 kilo moet een Rijkstypekeur hebben voordat het in Nederland op de markt mag worden gebracht. Dat geldt volgens Kiwa voor elke blusser, hoe klein ook. Koop daarom bij een leverancier die dit kan aantonen en wees alert op zeer goedkope import.
Daarna volgt het onderhoud. Voor een voorgeschreven draagbaar blustoestel schrijft het Besluit bouwwerken leefomgeving (artikel 6.35, lid 1) voor dat het ten minste één keer in de twee jaar op juiste wijze wordt onderhouden en gecontroleerd. Dit geldt niet voor blustoestellen die alleen in het kader van de Arbo-regelgeving zijn aangebracht. Voor die blussers blijft uw zorgplicht gelden. De norm voor het onderhoud van kleine blusmiddelen (NEN 2559) is volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) daarvoor een gangbare basis. Veel verzekeraars kunnen daarnaast jaarlijks onderhoud eisen. Dat is geen wettelijke plicht, dus controleer uw eigen polis.
Onderhoud is werk voor een deskundig bedrijf. Een periodieke zichtcontrole kunt u wel zelf doen: staat de manometer in het groen, is de plombe intact en is de blusser vrij bereikbaar?
Een blusdeken is een aanvulling op uw brandblusser
Een blusdeken kan geschikt zijn voor een kleine beginnende brand die volledig kan worden afgedekt, bijvoorbeeld in een prullenbak. Gebruik hem alleen wanneer dat veilig kan en het product voor die toepassing geschikt is.
Gebruik een blusdeken niet bij een vlam in de pan, zeker niet bij brandende olie of frituurvet. Leg daar een passend deksel op de pan. Kan een brand niet veilig worden beheerst, breng uzelf dan in veiligheid en bel 112. Bekijk onze blusdekens als aanvulling op uw brandveiligheidsmiddelen.
Zorg dat uw mensen de brandblusser durven te gebruiken
Een blusser aan de muur blust niets als niemand weet hoe hij werkt. Neem het gebruik daarom mee in de instructie aan uw medewerkers en in de oefeningen van uw BHV-team. De basis is eenvoudig: richt de blusser op de brandhaard en houd afstand. Lukt het niet om de brand snel te doven, breng dan uzelf in veiligheid en bel 112.
Na gebruik hoort de blusser bij een deskundig bedrijf, ook als hij maar kort is gebruikt. Een deels geleegde blusser is niet meer betrouwbaar voor de volgende brand. Vervang of laat hem direct navullen en controleer daarna of alle blussers van uw locatie nog compleet zijn.
Het is een kleine investering met een groot effect. Een goed gekozen en goed onderhouden blusser maakt het verschil tussen een beginnende brand die u zelf dooft en een brand waarbij u alleen nog kunt vluchten.
Veelgestelde vragen
Weet u niet welke brandblusser bij uw pand past? Bekijk ons complete assortiment brandblussers, of neem contact op voor persoonlijk advies. Wij denken graag met u mee.