Een verzwikte enkel op het veld, een schaafwond op de atletiekbaan of een bloedneus in de zaal: bij sporten gaat vroeg of laat iets mis. Dit artikel is voor bestuursleden, trainers en vrijwilligers die de EHBO bij hun club of vereniging regelen. We leggen uit wat de wet wel en niet vraagt, wat er in een EHBO-koffer voor sport hoort en waarom u naast een vaste koffer vaak ook een tas langs het veld wilt hebben.
Kort gezegd: een EHBO-koffer voor sport is gevuld voor de typische sportblessures, zoals kneuzingen, verstuikingen en schaafwonden. Er bestaat geen wettelijke keuringsplicht voor de koffer. Wel is het verstandig om hem op een vaste plek te hebben, een mobiele tas mee te nemen naar het veld en de inhoud elk half jaar te controleren.
Sport vraagt om een andere vulling dan kantoor
Een standaard verbandkoffer is ingericht op wat er op een werkplek gebeurt: een snijwond, een brandwondje, een splinter. Op het sportveld ziet het letsel er anders uit. Daar gaat het vooral om kneuzingen, verstuikingen, spierblessures, schaafwonden en af en toe een bloedneus of een botsing met hoofdletsel.
Daarom heeft een EHBO-koffer voor sport een aangepaste vulling. Denk aan extra koude kompressen (cold packs) om zwelling te beperken, elastische zwachtels en tape om een gewricht te ondersteunen en ruim voldoende pleisters en wondverband voor schaafwonden. Ook het Oranje Kruis maakt dit onderscheid: in de richtlijnen voor verbandmiddelen staat een aparte set voor sport en evenementen, naast de sets voor thuis en op het werk (bron: Het Oranje Kruis).
Wat de wet wel en niet vraagt van een sportclub
Over EHBO bij sportverenigingen gaan veel verhalen rond. Eerlijk gezegd is het minder zwart-wit dan vaak wordt beweerd. Een paar punten op een rij:
- Heeft uw club betaalde krachten in dienst, zoals een beheerder, trainer of kantinemedewerker? Dan bent u werkgever en geldt de Arbowet. Die verplicht u om bedrijfshulpverlening te organiseren, inclusief passende eerstehulpmiddelen (bron: wetten.overheid.nl, Arbowet artikel 15).
- Draait uw vereniging volledig op vrijwilligers? Dan ligt er geen vast wettelijk voorschrift voor een specifieke EHBO-koffer. De zorgplicht voor spelers, vrijwilligers en bezoekers blijft wel bestaan en een goed gevulde koffer hoort daar gewoon bij.
- Organiseert u een toernooi of evenement? Dan kan de gemeente in de evenementenvergunning eisen stellen aan EHBO. Die eisen verschillen per gemeente en per evenement, dus check dit altijd bij de vergunningaanvraag.
- Een jaarlijkse keuring van de koffer is nergens wettelijk verplicht, ook al leest u dat op sommige websites. Verstandig is wel om de inhoud regelmatig zelf na te lopen.
Twijfelt u over uw eigen situatie? Kijk dan ook naar de eisen van uw sportbond en uw verzekeraar. Die stellen soms aanvullende voorwaarden.
Dit hoort er in een EHBO-koffer voor sport
Een goede sportkoffer begint met een complete basisvulling volgens de richtlijnen van het Oranje Kruis en voegt daar materialen voor sportblessures aan toe. Neem de BHV verbandkoffer SPORT als voorbeeld. Die bevat:
- Koelen: twee instant cold packs en een koelspray van 200 ml, zodat u bij een verstuiking of kneuzing direct kunt koelen.
- Ondersteunen: sporttape in een smalle en een brede variant, plus elastische windsels, ideaalzwachtels en cohesieve zwachtels.
- Wondverzorging: wondpleisters in verschillende maten, hechtstrips, blarenprikkers, steriele kompressen en ontsmettingsmiddel voor schaafwonden.
- Bloedingen stelpen: snelverband in twee maten, compressed gauze en steriele verbanddoeken.
- Brandwonden: vier Burnshield gel blots.
- Basis: een eerstehulpschaar, handschoenen, een puntig pincet, een reddingsdeken, een beademingsdoekje en een stappenplan eerste hulp.
De koffer is extra groot (44 x 32 x 15 cm), heeft transparante vakken en wordt geleverd met een wandhouder. Met een verzegeling ziet u in één oogopslag of de koffer is geopend. Losse sporttape kunt u apart bijbestellen, handig omdat tape vaak het eerst op is.
Een vaste koffer én een tas langs het veld
Bij de meeste clubs werkt één koffer in de kantine niet goed genoeg. Het veld ligt vaak een flink stuk van het clubhuis en bij een blessure wilt u niet eerst terug moeten lopen. Veel verenigingen kiezen daarom voor twee oplossingen naast elkaar:
- Een vaste koffer op een vaste, bekende plek, bijvoorbeeld aan de wand in de kantine of bij de kleedkamers. Dit is uw centrale voorraad.
- Een mobiele EHBO-tas die de trainer of teamleider meeneemt naar het veld, de zaal of uitwedstrijden. Een tas is lichter, makkelijk mee te nemen en valt minder snel om in het gras.
Voor die tweede rol is een tas als de PSF Medical Backpack Outdoor SPORT geschikt. De tas is gemaakt van waterbestendig tarpaulin, draagt u als rugzak of schoudertas en bevat dezelfde basisvulling met sportaanvulling als de koffer, plus een reanimatiekit. Dankzij de kleurgecodeerde etuis en vakken pakt u ook in de regen snel het juiste. Meer keuze vindt u bij onze EHBO-tassen. Heeft u meerdere teams, dan is één tas per team of per veld de rustigste oplossing.
"Bij verenigingen zien we vaak een prima koffer in de kantine, terwijl de blessure honderd meter verderop gebeurt. Een tas langs het veld maakt dan het verschil tussen meteen koelen en eerst gaan zoeken."
Het team van BHVtotaal
Zo houdt u de koffer het hele seizoen op orde
Bij een club gebruiken veel verschillende mensen de koffer en niet iedereen meldt wat er uit is gehaald. Juist daarom is een vaste controle belangrijk. Een praktische aanpak:
- Wijs één verantwoordelijke aan, bijvoorbeeld de materiaalman of een bestuurslid.
- Controleer de koffer en de tassen in elk geval aan het begin van het seizoen en halverwege, dus ongeveer elk half jaar.
- Let vooral op houdbaarheidsdata van steriele materialen en op wat snel opraakt: cold packs, tape en pleisters.
- Leg een eenvoudige lijst in de koffer waarop mensen noteren wat ze hebben gebruikt.
Het begin van het seizoen is hiervoor het ideale moment: de koffer heeft vaak de hele zomer stilgestaan en in de eerste weken van de competitie gebeuren relatief veel blessures.
Denk ook aan een AED en opgeleide mensen
Een goede koffer is pas echt nuttig als er iemand is die weet wat hij ermee moet doen. Laat daarom een aantal trainers of vrijwilligers een EHBO-cursus volgen, zodat er bij trainingen en wedstrijden vrijwel altijd iemand aanwezig is die kan helpen.
Daarnaast zijn veel sportclubs aangesloten bij het burgerhulpverleningsnetwerk en hebben ze een AED in het clubhuis. Een AED is niet wettelijk verplicht, maar bij inspanning en veel publiek wel een verstandige aanvulling. De Hartstichting en HartslagNu raden aan om een AED bij voorkeur 24 uur per dag bereikbaar te maken en aan te melden bij HartslagNu, zodat ook de buurt er gebruik van kan maken.
Zo kiest u de juiste oplossing voor uw club
Loop voor uw vereniging deze stappen langs:
- Breng in kaart waar gesport wordt: velden, zaal, baan en uitwedstrijden.
- Kies een vaste sportkoffer voor de centrale plek en bepaal hoeveel mobiele tassen u nodig heeft.
- Controleer of er betaalde krachten zijn, want dan gelden de regels van de Arbowet.
- Wijs een verantwoordelijke aan en plan een controle aan het begin en halverwege het seizoen.
- Zorg dat er bij trainingen en wedstrijden iemand met EHBO-kennis aanwezig is.
Organiseert u ook de EHBO voor andere ruimtes, zoals de kantine? Lees dan ook ons artikel over de EHBO-koffer voor kantoor en MKB.
Veelgestelde vragen
Wilt u de EHBO van uw club goed regelen voor het nieuwe seizoen? Wij denken graag met u mee en hebben de juiste koffer of tas snel voor u klaarliggen. Bekijk onze verbandkoffers en EHBO-tassen.
